Mở bài
Luật Đất đai 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/8/2024) là văn bản pháp luật quan trọng, điều chỉnh việc quản lý và sử dụng đất đai trên cả nước.
Đối với người dân, luật này liên quan trực tiếp tới nhiều việc quen thuộc như xin cấp sổ đỏ, chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, tách thửa hay nhận bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.
Hiểu những điểm mới theo hướng tổng quan sẽ giúp người dân chủ động hơn khi làm thủ tục.
Bài viết chỉ tóm tắt các quy định chung, phổ biến và là thông tin tham khảo chung, không thay thế văn bản luật chính thức hay tư vấn cho từng trường hợp cụ thể.
Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Một trong những nội dung người dân quan tâm nhất là việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thường gọi là sổ đỏ.
Luật Đất đai 2024 tiếp tục hoàn thiện quy định về cấp giấy chứng nhận lần đầu cho đất đang sử dụng ổn định.
Nguyên tắc chung là đất sử dụng ổn định, không có tranh chấp và phù hợp với quy hoạch thì có thể được xem xét cấp giấy chứng nhận.
Đối với đất không có giấy tờ, luật đặt ra điều kiện chặt chẽ hơn về nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất.
Người dân cần chuẩn bị hồ sơ chứng minh quá trình sử dụng đất một cách rõ ràng.
Các giấy tờ như biên lai nộp thuế, giấy tờ mua bán hay xác nhận của địa phương có thể có ý nghĩa khi xem xét hồ sơ, nhưng mỗi trường hợp vẫn do cơ quan có thẩm quyền đánh giá trên hồ sơ thực tế.
Giá đất và bảng giá đất
Giá đất ảnh hưởng tới nhiều khoản tiền người dân phải nộp hoặc được nhận.
Đó là tiền sử dụng đất, thuế, lệ phí, tiền bồi thường khi thu hồi đất và giá khởi điểm trong một số giao dịch.
Luật Đất đai 2024 hướng tới việc xác định giá đất sát với giá thị trường hơn so với trước đây.
Bảng giá đất được xây dựng theo khu vực và vị trí, đồng thời được cập nhật hằng năm thay vì áp dụng ổn định trong nhiều năm như trước.
Điều này có thể làm thay đổi nghĩa vụ tài chính của người dân, vì vậy nên tìm hiểu bảng giá đất tại địa phương trước khi giao dịch hoặc nộp hồ sơ.
Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất
Khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế, xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, người bị thu hồi đất được bồi thường, hỗ trợ theo quy định.
Luật Đất đai 2024 tiếp tục khẳng định nguyên tắc bồi thường theo giá đất cụ thể tại thời điểm có quyết định thu hồi.
Ngoài tiền bồi thường về đất, người dân còn có thể được xem xét hỗ trợ ổn định đời sống, hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm.
Đối với trường hợp phải di chuyển chỗ ở, việc bố trí tái định cư cũng là nội dung được quan tâm.
Người dân có quyền tìm hiểu phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trước khi bàn giao đất, và có thể kiến nghị, khiếu nại theo trình tự pháp luật nếu chưa đồng ý.
Quyền sử dụng đất trong giao dịch hằng ngày
Người sử dụng đất có các quyền chung như chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, cho thuê và thế chấp quyền sử dụng đất theo quy định.
Khi chuyển nhượng đất, các bên cần công chứng hợp đồng và đăng ký biến động để sang tên đầy đủ, tránh chỉ giao dịch bằng giấy viết tay vì dễ phát sinh tranh chấp về sau.
Người dân cần lưu ý gì khi làm thủ tục đất đai
Cần xác định rõ thửa đất thuộc loại đất nào, có tranh chấp hay không, và kiểm tra quy hoạch tại địa phương trước khi mua bán hoặc xây dựng.
Cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ nhân thân, giấy tờ về đất, hợp đồng đã công chứng nếu có, đồng thời hỏi rõ thuế, lệ phí và thời gian giải quyết hồ sơ ngay từ đầu.
Khi hồ sơ phức tạp hoặc có tranh chấp, người dân nên tham khảo ý kiến luật sư trước khi ký giấy tờ quan trọng.
Câu hỏi thường gặp
Đất không có sổ đỏ có được cấp giấy chứng nhận không?
Có thể, tùy từng trường hợp, nếu đất sử dụng ổn định, không tranh chấp, phù hợp quy hoạch và đáp ứng điều kiện về thời điểm, nguồn gốc sử dụng đất.
Bảng giá đất mới có làm tăng tiền sử dụng đất không?
Có thể thay đổi theo từng khu vực, vì bảng giá được cập nhật hằng năm và hướng tới sát giá thị trường hơn.
Mua đất bằng giấy viết tay có an toàn không?
Không an toàn bằng việc công chứng và đăng ký sang tên đầy đủ, vì giấy viết tay dễ phát sinh tranh chấp về sau.
Khi bị thu hồi đất, người dân được bồi thường như thế nào?
Người bị thu hồi đất được bồi thường theo giá đất cụ thể, đồng thời có thể được hỗ trợ ổn định đời sống và tái định cư theo phương án được phê duyệt.
Cần làm gì trước khi chuyển mục đích sử dụng đất?
Cần xin phép cơ quan có thẩm quyền và chỉ chuyển mục đích sau khi được chấp thuận, tránh tự ý chuyển mục đích.
Liên hệ tư vấn
Nếu bạn đang chuẩn bị làm thủ tục cấp sổ đỏ, sang tên, tách thửa, chuyển mục đích sử dụng đất hoặc giải quyết tranh chấp đất đai, hãy liên hệ UYVI Legal để được tư vấn phương án phù hợp với hồ sơ thực tế của bạn.
Hotline: 0943.812.889.
Tham khảo dịch vụ đất đai tại đây: Cấp sổ đỏ lần đầu.
Thông tin tham khảo chung, không phải tư vấn cho từng trường hợp.
